Zakochaj się w dyni!

Dynia kojarzy się przede wszystkim z Halloween. I rzeczywiście, jedynie niewielka ilość tego warzywa przeznaczona  jest do celów konsumpcyjnych (około 10 %), zaś reszta hodowana jest na potrzeby tego święta… Najwyższa pora zmienić statystyki! Zwłaszcza, że dynia doskonale wkomponowuje się w dietę odchudzającą, jest nadzieją dla cukrzyków (!) oraz osób z chorobami układu krążenia.

Kolebką tego warzywa znanego od 7 tysięcy lat jest Ameryka (Południowa i Środkowa), zaś w Europie poznano ją dopiero dzięki Krzysztofowi Kolumbowi. Dynia swoimi walorami technologicznymi i żywieniowymi przewyższa wiele warzyw hodowanych na znacznie większą skalę. Dodatkowo jest niskokaloryczna (około 30 kcal/100 g) co jest ogromną zaletą w czasach, kiedy wszyscy chcemy być fit :)

Obecnie wyhodowano wiele odmian, różniących się między sobą składem chemicznym, kształtem czy wielkością.

Co kryje miąższ jednego z najstarszych warzyw uprawianych przez człowieka?

🎃karotenoidy w tym:

🧡beta-karoten (prowitamina A) - jemu zawdzięczamy piękną, pomarańczową barwę dyni. Jest to silny przeciwutleniacz - działa przeciwnowotworowo oraz chroni przed skutkami miażdżycy. Beta karoten wchodzi w skład rodopsyny - barwnika wzrokowego w siatkówce oka, dzięki czemu wspiera narząd wzroku. Zapobiega powstawaniu zaćmy, zespołu suchego oka czy zwyrodnieniom plamki żółtej. Barwnik ten łagodzi zmiany skórne - świetny dla osób borykających się z trądzikiem (ogranicza pracę gruczołów łojowych). Podnosi odporność organizmu.

🧡luteinę - cenna w prewencji chorób przewlekłych, szczególnie układu krążenia. Wykazuje właściwości przeciwutleniające i przeciwnowotworowe (rak płuc, jelita grubego). Wspiera procesy prawidłowego widzenia.

🧡zeaksantynę - najważniejszy przeciwutleniacz poprawiający wzrok. Luteina z zeaksantyną wchłoną się znacznie lepiej w obecności kwasów z rodziny omega-3.

🎃fitosterole - obniżają poziom cholesterolu we krwi, działają łagodząco na objawy związane z przerostem gruczołu krokowego u mężczyzn

🎃chiroinozytol - obecny w owocach dyni figolistnej pośredniczy w wewnątrzkomórkowym działaniu insuliny, może przyczyniać się do obniżenia poziomu glukozy we krwi. Cenna informacja dla osób z insulinoopornością, bądź cukrzycą! Wyciąg z dyni ma szansę stać się w przyszłości lekiem dla diabetyków.

🎃witaminy: A (2 mg/100g) B1 (50 µg/100g), B2 (60 µg/100g), B6 (0,06 µg/100g), C (8 mg/100g), E (1,06 mg/100g)

🎃składniki mineralne: cynk, potas (278 mg/100g), magnez (14 mg/100g), wapń (66 mg/100g), żelazo (0,8 mg/100g), mangan, selen

🎃błonnik pokarmowy, szczególnie frakcja rozpuszczalna - pektyny. Wspomaga redukcję masy ciała, obniża poziom cholesterolu (prewencja chorób układu sercowo-naczyniowego), reguluje glikemię. Pamiętaj! Regularne spożycie błonnika istotnie zmniejsza ryzyko nowotworów jelita grubego!

Z dyni możemy przygotować mnóstwo wspaniałych rzeczy - dżemy, ketchupy, zupy krem, sosy czy nawet pyszne ciasta. Niewielkim kosztem i małym nakładem pracy zadbajmy o swoje zdrowie jedząc dynię.

Bibliografia:

1. Niewczas J., Szweda D., Mitek M., Zawartość wybranych składników prozdrowotnych w owocach dyni olbrzymiej (Cucurbita maxima). Żywność: nauka- technologia - jakość, 2005, 12 (2), s. 147-155
2. Chilczuk B., Perucka I., Materska M., Buczkowska H., Zawartość luteiny, zeaksantyny i β-karotenu w liofilizowanych owocach wybranych odmian Cucurbita Maxima D.ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2014, 2 (93), 139 – 150
3. Kwiatkowska E., Luteina - źródła w diecie i potencjalna rola prozdrowotna. Borgis - Postępy Fitoterapii 2/2010, s. 97-100
4. Kulczyński B., Człapka-Matyasik M., Gramza-Michałowska A. Wartość żywieniowa dyni. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2016. s 698-701
5. Kurzeja E., Synowiec A., Stec M., Kudelski A., Chrobok M., Pawłowska–Góral K., Ocena potencjału antyoksydacyjnego soków z wybranych warzyw z rodziny dyniowatych. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2011, 64 (3), s. 911-915